10 veelgemaakte fouten bij het berekenen van een gemiddelde (en hoe je ze voorkomt)
Gepubliceerd op 11 mei 2026
Optellen en delen, meer is het niet. Toch zien we in de praktijk regelmatig dezelfde fouten terugkomen bij het berekenen van een gemiddelde. Hieronder de tien meest voorkomende — én hoe je ze voorkomt.
1. Tussentijds afronden
Wie eerst elk cijfer afrondt en daarna pas middelt, krijgt een ander (en vaak hoger of lager) eindcijfer. Rond pas af aan het einde van de berekening.
2. Lege cellen meetellen als 0
In Excel of Google Sheets gebeurt dit nog wel eens. Een lege cel is géén nul; gebruik altijd de functie =GEMIDDELDE(), die lege cellen automatisch overslaat. =SOM()/AANTAL() doet dat niet altijd correct.
3. Weegfactoren vergeten
Een schoolexamen telt vaak zwaarder dan een overhoring. Wie alle cijfers gewoon optelt en deelt, krijgt een verkeerd beeld. Gebruik in dat geval een gewogen gemiddelde.
4. Gemiddelde van gemiddelden nemen
Het gemiddelde van twee groepsgemiddelden is bijna nooit gelijk aan het gemiddelde van alle losse waarden. Reken altijd terug naar de oorspronkelijke data of weeg per groepsgrootte.
5. Uitschieters negeren
Eén extreem hoge of lage waarde kan je gemiddelde flink scheeftrekken. Check je data altijd visueel of gebruik in zulke gevallen liever de mediaan.
6. Procenten optellen alsof het cijfers zijn
Het gemiddelde van 50% en 100% is niet automatisch 75%. Check altijd waarvan je het percentage neemt — vaak heb je absolute aantallen nodig om correct te middelen.
7. Verkeerd aantal waarden tellen
Klassieker: je telt 6 cijfers op maar deelt door 5 (of andersom). Tel het aantal waarden altijd nog één keer na, vooral bij lange lijsten.
8. Komma’s en punten door elkaar halen
In Nederland is 7,5 hetzelfde als 7.5 in Engelstalige software. In Excel kan een verkeerde regio-instelling ervoor zorgen dat 7,5 wordt gelezen als tekst en niet als getal — en dan klopt je gemiddelde niet.
9. Negatieve waarden vergeten
Bij temperaturen, winst-en-verlies of hoogteverschillen heb je negatieve getallen. Die hebben net zo veel invloed op het gemiddelde als positieve. Een minteken vergeten = een fout gemiddelde.
10. Tijden in plaats van getallen middelen
Het gemiddelde van 1:30 en 2:45 is geen 2:07,5 in de standaard manier waarop een rekenmachine dat doet. Tijden moeten eerst omgezet worden naar minuten of seconden, dan middelen, dan terug omzetten.
Voorkom deze fouten met één klik
Gebruik de gratis rekentool van Gemiddelde Berekenen: je voert je cijfers in en de tool houdt automatisch rekening met de meeste valkuilen hierboven. Zo weet je zeker dat je gemiddelde klopt.